Amsterdam toen en nu

De locaties van foto's uit STAD IN OORLOG zijn vandaag de dag nog altijd zeer herkenbaar.
Reageer op foto's uit het boek en mail een foto van de dezelfde plaats in de stad, ruim zeventig jaar later. 
Solebaystraat 42

In Stad in Oorlog geven we van elke elke foto de toedracht weer, maar traceerden ook de exacte locatie. Van bijna alle foto’s is dat laatste gelukt. Maar waar is die foto gemaakt van die twee ‘moffenmeiden’ die voor een woning de vernedering van buurtbewoners ondergaan, ten tijde van de bevrijding (pag.255)? Onze informant en Amsterdam WO2 kenner bij uitstek, Jon van der Maas, bleef zoeken naar het adres. Van de week reed hij nietsvermoedend in bus 21 door Bos en Lommer. In een flits herkende hij de plek en stapte direct uit. De foto is gemaakt in de Solebaystraat. De entree en het huisnummerbord zijn nog exact als toen. Enthousiast mailde hij ons de foto anno nu.
7 of 8 mei 1945. Op het gezicht van deze twee ' moffenmeiden' is een hakenkruis getekend en het woord hoer geschreven. veel mensen beschouden het einde van de oorlog ook als hét ' moment van de wraak'. Ze koelden hun woede vooarl op meisjes die omgang met Duitse soldaten hadden gehad. De 'volksjustitie' werd door andere Amsterdammers als immoreel afgewezen. (Stad in oorlog, p. 255, BBWO2/NIOD)
Nieuwe Kerkstraat

10 februari 1941. Er zijn voortdurend ongeregeldheden in de stad, waarbij Amsterdamse Joden het moeten ontgelden. In de Nieuwe Kerkstraat waar veel Joden wonen, heeft de WA eveneens huisgehouden. De Duitse fotograaf ende in Amsterdam werkzame NSDAP-lid Franz Stapf, met Leica fototoestel omgehangen, is ook op de commotie afgekomen en wordt aangesproken door een opgewonden omstander. Andere omstanders houden afwachtend, maar nieuwsgierig enige afstand. (Stad in oorlog, p. 132/133, BBWO2 / NIOD, Stapf Bilderdienst
Nieuwmarkt

Februari 1941. Op 24 februari gaf ‘Judenkommissar’ Böhmcker opdracht de Jodenbuurt met prikkeldraadversperringen en het ophalen van de bruggen af te sluiten. Het voornemen om een definitief afgesloten Joods getto te vormen, is uiteindelijk niet gerealiseerd. De Beauftragte realiseerde zich al snel dat verhuizing van ‘niet-joden’ uit de wijk, en het samenbrengen van alle Joden binnen de afzetting, niet uit te voeren was, zonder dat de stad totaal ontregeld werd. Hoewel op bepaalde plaatsen een vrije doorgang was, kreeg de buurt door de afzetting een ontegenzeglijk grimmig aanzien. Na enige tijd is de afzetting weer verwijderd. De afzetting op de Nieuwmarkt is gefotografeerd vanuit de Joodse wijk. Op de hoek Kloveniersburgwal / St. Anthoniebreestraat was een toegang waar iedereen naar binnen of naar buiten kon. (Stad in oorlog, p. 137)
  NFA / Charles Breijer

Amstel


Februari 1941. Een ontvluchting uit de afgezette Jodenwijk. Op de achtergrond de opgehaalde brug aan de Kloveniersburgwal. De foto werd gemaakt vanuit een portiek nabij de Halve Maansteeg. De onbekende maker van de foto beschreef de gebeurtenis als volgt: 'De man en jongen liepen met mand naar de afzetting toe. De jongen klom over de afzetting waarna de man hem de mand aanreikte en na de jongen een hand te hebben gegeven wandelde hij weer terug. De jongen ging met mand in de richting van de Munt' (Stad in oorlog, p. 138

BBWO2 / NIO

Leidsestraat hoek Keizersgracht

Begin 1943. Een bloemenverkoper, een klant en een Duitse officier op de brug over de Keizersgracht in de Leidsetraat (Stad in oorlog, omslag)

NF / Charles Breijer

Nieuwmarkt

Op 27 april 1942 vindt op de Nieuwmarkt in het veel door Joden bezochte café  van W. Hartlooper een politie-inval plaats. Er zou 'zwart handel' in het café plaatsvinden. De handelswaar wordt in beslag genomen en de handelaren afgevoerd. De actie vindt plaats onder leiding van de Amsterdamse politie-inspecteur Douwe Bakker (lichte regenjas). Bakker heeft de leiding over Bureau Inlichtingendienst, dat nauw samenwerkt met de Sicherheitsdienst en de SD. Vanuit het hoofdkwartier in de nabijgelegen Nieuwe Doelenstraat trekken Bakker en zijn mannen er dagelijks op uit om arrestaties te verrichten. Fanatiek wordt jacht gemaakt op verzetsmensen, die vervolgens aan de Duitse autoriteiten worden overgedragen. Verschillende gearresteerde illegale strijders worden door toedoen van Bakker ter dood veroordeeld. Bakker zet zijn praktijken voort bij het al even beruchte Bureau Joodse Zaken en worden veel Joodse onderduikers opgepakt. In 1947 wordt tegen Bakker de doodstarf geëist, na een geruchtmakend process uiteindelijk omgezet in levenslang (Stad in oorlog, p.123)

NIOD / Bart de Kok


© Copyright 2018 - stadinoorlog.nl